قصاص

هفته گذشته باز هم يه حكم قصاص ديگه اجرا شد. اين حكم اين بار هم مثل بعضي از حكم هاي قبلي در مورد انساني بود كه قتلي رو در سني پايين تر از سن قانوني مرتكب شده بود.

بحث در مورد احكامي مثل قصاص ساده نيست. از يه طرف ما با يه نفر رو به رو هستيم كه جرمي رو مرتكب شده و به هر حال بايد مجازات بشه و از طرف ديگه با اين پرسش رو به رو هستيم كه آيا پاسخ خون رو بايد با خون داد؟ واقعن پرسش سختيه.

چند سال پيش تو يه كتاب در مورد پرسش و انتقادي كه از محمد تقي جعفري در مورد حكم قطع دست در مورد سارقين شده بود و پاسخ جعفري خوندم. مطلب جالبي بود. جعفري در مورد پيش نيازهاي اجراي اين حكم موارد 16 گانه اي رو مطرح كرده بود كه در صورت اثبات هر 16 مورد اجراي حكم واجب مي شد. وقتي كه 16 مورد رو خوندم به اين نتيجه رسيدم كه تقريبن هيچ وقت اجراي اين حكم در مورد هيچ سارقي واجب نمي شه و اگه سارقي پيدا بشه كه همه اين موارد در موردش صدق كنه واقعن بايد شديدترين مجازات رو در موردش اجرا كرد.

همه علماي اسلامي اتفاق نظر دارن كه قرآن كتاب يكپارچه ايه و نمي شه با استناد به يه بخش اون حكمي رو صادر كرد بدون اين كه همه بخش هاي ديگه و احكام ديگه رو در نظر نگرفت. مثال هاي زيادي هم مي زنن كه به سادگي يه دستور مي تونه با در نظر نگرفتن يه بخش يا بخش هاي ديگه تغيير ماهيت بده. حالا پرسشي كه وجود داره اينه كه با اين يكپارچگي احكام چرا به اجراي بعضي احكام بدون در نظر گرفتن احكام ديگه اصرار مي شه؟ مثلن در مورد حجاب، امر به معروف و نهي از منكر (البته فقط در مورد عامه مردم)، اختلاف ديه مرد و زن يا قصاص دقيقن حكم قرآن اجرا مي شه اما احكام ديگه كه در مورد دروغ، تهمت، غيبت، هتك حرمت و خيلي از احكام ديگه فراموش مي شن؟

نكته اي كه وجود داره اينه كه حكمي مثل قصاص دقيقن مطابق با قرآنه، اما اين موضوع در نظر گرفته نمي شه كه حكم قصاص زماني قابل اجراست كه همه احكام ديگه هم به طور كامل اجرا شده باشه. به قول مسيح، كسي مي تونه در اجراي حكم سنگسار مريم مجدليه (Maria Magdalene) شركت كنه كه خودش گناه نكرده باشه.

ما وقتي قرآن رو به طور يكپارچه نگاه كنيم مي بينيم كه ما رو به سمت مدينه فاضله هدايت مي كنه. اما آيا مي شه وقتي به اون حد از كمال نرسيديم، احكام ديگه رو به طور كامل اجرا كنيم؟ ما با حكم قصاص رو به رو هستيم اما آيا جامعه اي كه نتونسته مشكل فقر (اقتصادي و فرهنگي) رو حل كنه، نتونسته بحث تربيت و آموزش رو به طور صحيح حل كنه آيا مي تونه حكم قصاص رو اجرا كنه؟ آيا وقتي شخصي در سني پايين تر از سن قانوني، كه از نظر رواني هنوز به حدي بالغ نشده كه همه خوب رو از همه بد تشخيص بده، جرمي رو مرتكب مي شه نبايد به جاي مجازات اون شخص، جامعه و سيستم آموزشي حاكم بر اون جامعه رو مجازات كرد؟ آيا مجازات و اجراي حكم قصاص در مورد اون شخص، در اصل فرار از مسئوليت از طرف مجريان و مديران اون جامعه نيست؟ در حد پايين تر آيا پدر و مادري كه درخاست خونخاهي قاتل فرزندشون رو دارن تا حالا از خودشون پرسيدن كه آيا به فرزندشون آموزش كافي دادن كه هيچوقت با كسي درگيري فيزيكي نداشته باشه و آيا عواقب اون نوع درگيري رو به طور كافي براي فرزندشون شرح دادن؟

مسئله اين جاست كه هيچكس از اجراي عدالت بدش نمي آد و اون رو نقد نمي كنه. هيچكس از اعدام صدام ناراحت نشد و اون رو ناعادلانه ندونست (هر چند من اون حكم رو ناعادلانه مي دونم و اعدام رو براي اون كم مي دونم). اما پرسش اينه كه آيا واقعن هميشه عدالت به شكل واقعي اجرا مي شه؟

Advertisements

2 پاسخ to “قصاص”

  1. نرگس Says:

    واقعاً به نظرتون اگر شرایط سخت اجرای حد سرقت جمع بشه باید قطع ید انجام بشه؟ پس حق تمامیت جسمانی افراد چی؟ حق حیات؟
    و یک مورد دیگه اینکه بسیارند افرادی که با اعدام صدام مخالفن. شخصن فکر می کنم در جوامعی که مخصوصاً از نظر فرهنگی توسعه نیافته هستن، اعدام نوعی اسطوره پروری است، شاید دیده باشید در لبنان پوسترهای صدام در کنار پوسترهای عرفات و چه گوارا(!!!) فروخته می شود. قهرمان مبارزه با امپریالیسم شده برای خیلی از عربها، که احتمالن از برکات اعدامش بوده.

    بهنود قربانی ایدئولوژیک کردن حقوق بود، مثل عاطفه و دل آرا و … باید مرجع انسانی تری برای تعیین مجازات پیدا کرد.

  2. boogiwoogi Says:

    نرگس عزيز: شما هم اگه اون موارد رو بخوني مي بيني كه تقريبن غير ممكنه كه اين موارد يك جا جمع بشه و اگه كاري كنه كه همه اون 16 مورد جمع بشن اون شخص حقشه كه هر بلايي سرش بيارن.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s


%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: